VPN gebruiken om je website per land te testen

Wil je weten wat iemand in Duitsland, Spanje of de Verenigde Staten van je website ziet, dan kom je snel bij een VPN uit. Dat werkt, maar niet altijd zoals je denkt. Op deze pagina lees je wat een VPN precies doet, hoe je hem gebruikt om je site per land te testen, waar hij je in de steek laat en wat je beter op een andere manier checkt.

Wat een VPN is

Een VPN (virtual private network) is een versleutelde verbinding tussen jouw apparaat en een server elders. Al je internetverkeer gaat eerst naar die server en vandaar het web op. Websites zien daardoor het IP-adres van die server in plaats van dat van jou. Kies je een server in Madrid, dan lijkt het voor de site alsof je uit Spanje komt.

Oorspronkelijk werden VPN's gebouwd om veilig op een bedrijfsnetwerk te komen: thuis of onderweg inloggen op systemen die achter het kantoornetwerk staan. Dat gebruik bestaat nog volop. Daarnaast is er de bekende consumentenvariant: een abonnement waarmee je je locatie verlegt en je verkeer voor je provider en voor meekijkers op openbaar wifi onleesbaar maakt.

Voor marketing en web is vooral dat eerste effect interessant: je verandert het land dat een website van je ziet, en daarmee zie je wat een bezoeker daar te zien krijgt.

Waarom je site er per land anders uit kan zien

Er zijn een paar mechanismen die bepalen wat er geserveerd wordt.

Doorsturen op IP-land. De server of een script kijkt naar het land van je IP-adres en stuurt je naar een landversie. Vaak prettig voor mensen, vervelend voor zoekmachines: een crawler die de doorsturing volgt komt nooit bij je andere versies.

Taalvoorkeur van de browser. Je browser stuurt mee welke talen je begrijpt (Accept-Language). Sommige sites kiezen daarop de versie. Dat gaat over de bezoeker en niet over zijn locatie, en is daarom netter dan doorsturen op IP.

Valuta, btw en verzending. Webshops schakelen prijzen en verzendopties om per land. Soms gebeurt dat op de server, soms pas in de browser met een script — en dat laatste geeft de bekende flikkering waarbij even het verkeerde bedrag in beeld staat.

Caching in een CDN. Een CDN bewaart per regio een kopie van je pagina. Staat de cache verkeerd ingesteld, dan krijgt iemand in Spanje een oude of zelfs de verkeerde taalversie.

Zo test je met een VPN

1. Bepaal eerst wat je wilt zien. De taal van de pagina, de valuta, een doorsturing of de snelheid? Per vraag verschilt wat een goede test is.
2. Kies een server in het land van je doelgroep en niet alleen in de regio. Duitsland en Oostenrijk gedragen zich anders, ook als je site hetzelfde Duits serveert.
3. Zet de taalvoorkeur van je browser mee om. Doe je dat niet, dan komt er een Nederlandse taalvoorkeur uit een Duits IP-adres — een combinatie die in de praktijk bijna niet voorkomt.
4. Test in een privévenster of een schoon profiel. Cookies met een eerder gekozen land of valuta bepalen anders wat je ziet.
5. Begin niet op de homepage. Mensen komen uit zoekresultaten binnen op productpagina's en artikelen. Check daar wat er gebeurt.
6. Leg vast wat je ziet: de URL waarop je uitkomt, de taal, de prijs en de valuta. Zonder notities is een tweede test onvergelijkbaar.

Waar een VPN je niet bij helpt

Een VPN verlegt je IP-adres, maar hij maakt je geen bezoeker uit dat land.

• Zoekresultaten. Wat Google in Duitsland toont hangt af van veel meer dan je IP: taalinstelling, geschiedenis, apparaat en de gekozen Google-versie. Een VPN geeft je dus een indruk, geen betrouwbaar beeld van je posities. Daar zijn rank tracking tools voor.
• Snelheid. Je meet de route via de VPN-server, niet de route die een echte bezoeker neemt. Voor prestaties per land gebruik je liever een PageSpeed-test, die vanuit een vast meetpunt test en ook velddata van echte bezoekers laat zien.
• Advertenties. Advertentieplatforms kiezen op meer signalen dan alleen locatie. Je eigen campagne bekijken via een VPN zegt weinig over wat de doelgroep krijgt.
• Gratis VPN's. Vaak trage servers, gedeelde IP-adressen die sites blokkeren of als verdacht behandelen, en een verdienmodel dat om je gegevens draait. Voor een serieuze test is dat het slechtste startpunt.

Daar komt bij dat je een VPN nodig hebt per land dat je wilt checken, en dat je hem elke keer opnieuw aan- en uitzet. Voor een snelle controle op taal, doorsturen en hreflang is dat veel werk voor weinig.

Wat je zonder VPN al kunt zien

Voor de meeste vragen hoef je je locatie helemaal niet te verleggen. Je pagina opvragen met de taalvoorkeur van een land en de doorsturingen volgen laat de kern al zien: word je doorgestuurd, welke taal staat er in de HTML, welke valuta komt er in de pagina voor en welke taalversies heb je aangemeld met hreflang.

Precies dat doet onze check op landweergave: je vult een URL in, kiest een land en ziet direct wat er geserveerd wordt. Geen VPN, geen installatie. Wil je daarna met eigen ogen door de hele site klikken alsof je er woont, dan blijft een VPN of een proxy uit dat land het gereedschap.

Hreflang: de basis onder meertaligheid

Heb je meerdere taal- of landversies, dan vertel je met hreflang welke versies bestaan en voor wie ze bedoeld zijn. Drie regels waar het meestal op misgaat:

1. Elke versie verwijst naar alle versies, inclusief zichzelf. Verwijst je Duitse pagina niet terug naar de Nederlandse, dan negeren zoekmachines de koppeling.
2. Gebruik volledige, absolute URL's, in precies de vorm waarin de pagina echt bereikbaar is.
3. Zet er een x-default bij voor bezoekers die in geen van je versies passen.

De klassieke fout is hreflang combineren met hard doorsturen op IP. Je meldt vier taalversies aan, maar iedereen wordt naar één versie geduwd. Dan werkt het op papier en niet in de praktijk.

Zo pakken we het aan

Kies één versie die bezoekers standaard krijgen en laat ze zelf wisselen met een duidelijke land- of taalkiezer. Stuur niet hard door op IP-adres, meld je versies netjes aan met hreflang en zorg dat prijzen en valuta al op de server kloppen in plaats van pas in de browser. Test daarna per land op de pagina's waar mensen echt binnenkomen — en breed nakijken doe je met de websitescan.

Is een VPN veilig?

Voor het verbergen van je verkeer voor je provider en voor meekijkers op openbaar wifi doet een VPN wat hij belooft. Wat hij niet doet: je anoniem maken. De aanbieder ziet in principe waar je naartoe gaat, en of hij dat bewaart hangt af van zijn beleid. Zakelijk gebruik hoort bij je eigen IT- en privacybeleid; wij geven daar geen juridisch of security-advies over. Wat we wel kunnen zeggen: gebruik voor testen een betaalde dienst met servers in de landen die je nodig hebt, en houd hem uit als je je eigen site normaal gebruikt.